Endüstrideki geniş kullanım alanları sayesinde bu maddeler, kutuplar dahil olmak üzere dünyanın hemen her bölgesinde tespit edilmiştir (Ahrens & Bundschuh, 2014). PFAS’lar içme suyu, yer altı suyu, toprak, deniz ortamı ve atmosfer gibi çeşitli ortamlarda bulunmakta, bu da sorunun yalnızca lokal değil küresel boyutta olduğunu göstermektedir (Gebbink et al., 2015). Atmosferik taşınım, suyla taşınma ve sanayi, askeri üsler, havaalanları gibi insan faaliyetleri PFAS’ın yayılmasında başlıca etkenlerdir (UNEP, 2022). Dikkat çeken örneklerden biri İtalya’nın Veneto bölgesinde yaşanmış, Avrupa’daki en büyük PFAS kirliliği olarak kayıtlara geçmiştir. İçme suyunda ve tarım ürünlerinde yüksek seviyelerde PFAS tespit edilmiş, bu olay Avrupa’daki politika yapıcıların tutumlarını değiştirmiştir.

Kuzey Amerika’da özellikle ABD, PFAS’a karşı kapsamlı bir regülasyon ve izleme sistemi geliştirmiştir. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), altı PFAS bileşiği için bağlayıcı sınır değerler belirlemiş, PFOA ve PFOS için bu değer 4 ppt, PFNA, PFHxS ve GenX için 10 ppt olarak tanımlanmıştır. PFBS için tehlike indeksi sistemi uygulanmaktadır (EPA, 2021). Kanada ise içme suyunda 25 PFAS türünün toplamı için 30 ng/L’lik bir hedef belirlemiştir (2024).

Avrupa Birliği (AB), PFAS’ları “Sürekli, Biyobirikimli ve Toksik (PBT)” maddeler kapsamında değerlendirmekte ve uzun zincirli PFAS bileşenlerinin üretim ve kullanımını yasaklamaktadır. Eylül 2024’te PFHxA ve türevlerinin tekstil, kozmetik ve gıda ambalajlarında kullanımını kısıtlayan düzenlemeler onaylanmıştır. Fransa ise Şubat 2025’te, 2026’dan itibaren belirli ürünlerde, 2030’dan itibaren ise tüm tekstillerde PFAS kullanımını yasaklayan yasa çıkarmıştır. AB ayrıca Horizon programları kapsamında PFAS arıtımı ve kontrolüne dair araştırmaları desteklemektedir (ECHA, 2022).

Asya’da Çin ve Güney Kore, PFAS üretiminde önde gelen ülkeler olmakla birlikte düzenleyici yaklaşımları henüz gelişim aşamasındadır. Japonya ise izleme ve risk değerlendirme çalışmalarını artırmaktadır. Uluslararası düzeyde UNEP öncülüğünde PFAS’a dair küresel değerlendirmeler yapılmakta, bazı PFAS bileşikleri Stockholm Sözleşmesi gibi çevre sözleşmeleri kapsamında yasaklanmaktadır. Ancak tüm PFAS türlerini kapsayan bağlayıcı bir küresel sözleşme hâlen oluşturulmamıştır (UNEP, 2022).

Bu kapsamda dünya genelinde PFAS yönetimi;

• Gelişmiş izleme teknikleri,
• Yeni nesil arıtım teknolojileri,
• Artan bilimsel araştırmalar ile desteklenmektedir (Sunderland et al., 2019).

Buna rağmen PFAS’ların dayanıklılığı ve yaygınlığı, bu kirlilik türünü çok boyutlu ve zorlu hale getirmekte; etkin yönetim için yaşam döngüsü boyunca izleme, güçlü regülasyonlar ve uluslararası iş birliği gerekmektedir (EPA, 2021; UNEP, 2022).