En yaygın alt gruplardan biri perfluoroalkil karboksilik asitlerdir (PFCAs). Bu grupta yer alan perfluorooctanoic acid (PFOA) ve perfluorononanoic acid (PFNA) gibi bileşikler, uzun zincirli yapıları nedeniyle hem çevrede hem de canlı organizmalarda yüksek biyobirikim potansiyeline sahiptir (Buck et al., 2011). Örneğin, PFOA uzun yıllar boyunca Teflon üretimi ve yangın söndürme köpüklerinde kullanılmış; toksikolojik etkileri nedeniyle birçok ülkede kısıtlanmıştır (EPA, 2021). Bir diğer önemli PFAS grubu ise perfluoroalkil sülfonik asitlerdir (PFSAs). Bu gruptaki perfluorooctane sulfonate (PFOS) ve perfluorohexane sulfonate (PFHxS) gibi bileşikler, suda yüksek çözünürlükleri ve yayılma potansiyelleri nedeniyle çevrede yaygın şekilde tespit edilmektedir. PFOS, özellikle tekstil ve kağıt ürünlerinde su itici kaplama olarak yoğun kullanılmış, ancak Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaklanmıştır (ATSDR, 2021). Kısa zincirli PFBS ise PFOS’a alternatif olarak geliştirilmiş, ancak çevresel mobilitesi yüksek bir bileşiktir (Sunderland et al., 2019).

Fluortelomer bileşikleri, tam florlanmamış (polifluorlanmış) yapıları nedeniyle doğrudan kalıcı olmayabilir, ancak çevrede bozunarak PFOA gibi kalıcı bileşiklere dönüşebilirler. Bu nedenle bu maddeler prekürsör PFAS olarak tanımlanır. Örneğin, 6:2 fluorotelomer sulfonate (6:2 FTS) yangın söndürme köpüklerinde yaygın olarak kullanılırken, 8:2 fluorotelomer alcohol (8:2 FTOH) tekstil kaplamalarında su geçirmezlik sağlamak amacıyla tercih edilmektedir (Wang et al., 2011). Bu maddeler doğrudan toksik olmasalar bile bozunma ürünleri nedeniyle çevresel açıdan önemlidir.

Günümüzde yeni nesil PFAS bileşikleri de geliştirilmektedir. Bunlardan biri olan HFPO-DA, ticari adıyla GenX, PFOA’nın yerine geçmesi amacıyla tasarlanmıştır. GenX’in çevrede daha az kalıcı ve biyobirikimi daha düşük olduğu öne sürülse de, son yıllarda yapılan çalışmalar GenX’in de karaciğer hasarı ve doğurganlık üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini göstermiştir (EPA, 2021). Benzer şekilde ADONA gibi bileşikler de Avrupa’da kısa zincirli alternatifler olarak geliştirilmiştir, ancak bu türlerin güvenlik profilleri hâlâ tam olarak ortaya konulamamıştır (OECD, 2018).

Ayrıca polimerik PFAS’lar, özellikle polytetrafluoroethylene (PTFE) gibi floropolimerler, doğrudan çevresel olarak kalıcı olmasalar da zamanla küçük moleküllü PFAS’lara dönüşebilmektedir. PTFE, özellikle Teflon kaplamalı mutfak gereçlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Yan zincir florlanmış polimerler (side-chain fluorinated polymers) ise tekstil, halı ve kağıt ürünlerinde su ve yağ itici özellik kazandırmak amacıyla kullanılmakta ve bozunma yoluyla çevreye kısa zincirli PFAS bileşikleri salabilmektedir (Buck et al., 2011; OECD, 2018).

Sonuç olarak, PFAS türleri kimyasal yapılarına göre oldukça farklı çevresel ve toksikolojik özellikler gösterir. Geleneksel uzun zincirli PFAS’lar yasaklanmış olsa da, onların yerine geçen kısa zincirli ve yeni nesil PFAS’lar da çevresel güvenlik açısından belirsizlikler taşımaktadır. Özellikle prekürsör PFAS’ların bozunarak daha kalıcı ve toksik bileşiklere dönüşmesi, bu bileşiklerin izlenmesini ve düzenlenmesini daha da karmaşık hale getirmektedir (Wang et al., 2017).